ایران گپس

[Ninja]

تدبّر و صفات روحى‏ پژوهشي است پيرامون آثار تدبّر در قرآن كريم
نويسنده ضمن بررسي اهميّت تدبّر در قرآن به ارتباط آن با قرائت قرآن و نقش تعيين‌كننده استماع و شنيدن و آموزش در تدبر قرآن مي‌پردازد.
نويسنده قلب انسان را ظرف و ابزار تدبّر در قرآن مي‌شمارد و تدبّر را تنها راه فهم قرآن مي‌داند نه تفسير را، بلكه تفسير ممكن است مقدمه‌اي جهت باز كردن قفل‌هاي دل و زدودن زنگارهاي قلب باشد. نويسنده عمل به قرآن را محصول تدبّر در آن مي‌داند و نتيجه مي‌گيرد با تدبر در اين كتاب هدايت ،‌دريچه‌اي از معنا براي دل باز مي‌شود و انساني كه با تدبر قرآن مي‌خواند نه‌تنها معناي بهشت و جهنم را درك مي‌كند كه خود آن‌ها را مي‌بيند
به نقل از سایت مرکز فرهنگ و معارف قرآن


كسى‏كه در قرآن تدبّر و تفكّر مى‏كند بايد به صفاتى آراسته باشد تابتواند آيات قرآن كريم را درك كند، صفاتى روحى و عقلى تا -پس ازآن كه راههاى تدبّر قرآن را در مورد خود به اجرا درآورد- بتواند ازحقايق بزرگى كه آيات قرآنى در بردارد آگاهى يابد و حال به برخى ازاين صفات اشاره مى‏شود:
1 - ايمان به قرآن مبنى بر اين كه آن كتابى است بر اساس وحى‏خداوندى و بشارت دهنده و بيم رساننده بندگان او كه به اذن و اجازه‏خدا آنها را به سوى حق هدايت مى‏كند و چراغ روشنى‏بخش جامعه‏بشرى مى‏باشد.
ما بايد قرآن را به اين عنوان بخوانيم كه خطابى است از طرف‏خداوند بزرگ براى ما و در حديث آمده است: "در قرآن مناجات‏وراز و نياز بى‏واسطه با خداوند وجود دارد پس دقّت كن كه چگونه‏كتاب خدايت و منشور ولايتت را مى‏خوانى و چگونه به اوامرونواهى او پاسخ مى‏دهى و چگونه حدود او را عينيّت مى‏بخشى، آن‏سند ارتباط ما با آفريننده باز گرداننده يعنى خداست، آن رهايى‏بخش از هرگونه گمراهى و بدبختى است.(25)"، و باز در حديث آمده‏است كه: "قرآن پيمان خدا با بندگانش است پس بر مسلمان شايسته‏است كه در پيمان او نظر كند."
اگر چه قرآن در نصوص خود پيامبر اكرم را مخاطب قرار مى‏دهدولى شايد تنها آن‏حضرت مقصود قرآن نباشد و هر تلاوت كننده‏وخواننده‏اى را در برگيرد و در حديث از امام جعفر صادق‏عليه السلام آمده‏كه قرآن به زبان: "ايّاك أعنى فاسمعى يا جارة.(26)" نازل شده است،يعنى اگرچه مخاطب رسول اكرم‏صلى الله عليه وآله است ولى من و تو و همه پيروان‏آن را در برمى‏گيرد. هنگامى كه قرآن مى‏گويد: )فَاعْلَمْ أَنَّهُ لاَ إِلهَ إِلَّا اللَّهُ‏وَاسْتَغْفِرْ لِذَنبِكَ...(27)) "پس بدان كه هيچ خدايى جز اللَّه نيست و از گناه خودآمرزش خواه..." من نيز بايد استغفار كنم، زيرا قرآن شخص مرا نيزمخاطب قرار داده است، يا هنگامى كه خداوند مى‏فرمايد: )يا أَيُّهَاالَّذِينَ آمَنُوا( من نيز بايد آماده پاسخگوى اوامر او گردم و به اوامر اولبّيك گويم، يا هنگامى كه مى‏فرمايد: )يا أَيُّهَا النَّاسُ( بايد آمادگى‏خود را در برابر پروردگار اعلان كنم و به همين ترتيب.
اولياء عارف خدا با اين صفت قرآن را تلاوت مى‏كرده‏اند،وهنگامى كه آيه‏اى را مى‏خوانده‏اند جسمشان لرزان و قلبشان ترسان‏مى‏گشته است تا آن‏جا كه مى‏توان گفت از فرط تأثير آيه در روح‏وروانشان از هوش مى‏رفته‏اند.
يك روز حضرت صادق‏عليه السلام آيه‏اى را در نماز خود تلاوت كردوبارها آن را تكرار مى‏نمود تا آن كه بيهوش شد هنگام كه به هوش آمداز اين حالتش سؤال كردند و حضرت فرمود: "آن را تكرار كردم تا آن‏جا كه از زبان گوينده‏اش شنيدم ولى جسم من تاب مشاهده قدرتش رانداشت.(28)"
2 - آماده شدن براى پياده كردن آيات قرآنى كه از ديگر صفات‏ارزشمند ايمان به قرآن است. اين صفت شرط مهمّى در فهم آيات‏خداست، زيرا پيشاپيش سر تسليم فرود آوردن در برابر نتايج حقّ،انسان را در بحث بى‏شائبه يارى مى‏رساند بر عكس غرور و ترديد درقبول مباحث علمى است كه از ارزش اين بحث نزد انسان مى‏كاهدودر نتيجه او را از آن باز مى‏دارد. از همين جاست كه انسان بايد پيش‏از آغاز تلاوت قرآن آن را در پيش روى خود قرار دهد و زمام امر خودرا بدان بسپرد، همان گونه كه حضرت على‏عليه السلام مؤمن صادق راتوصيف كرده و مى‏فرمايد: "و عنان خود را به كتاب )قرآن( سپرده،پس كتاب خدا جلودار و پيشواى اوست، فرود مى‏آيد هرجا كه بارقرآن فرود آمده و جا مى‏گيرد هرجا كه جايگاه آن است."
برخى از مردم آيات قرآن را تلاوت مى‏كنند و براى شانه خالى‏كردن از عمل بدان آيات را بر حسب هوى و هوس خويش تأويل‏مى‏كنند، اينان هرگز به قرآن هدايت نمى‏شوند و تلاوت قرآن تنها به‏گناه و عذاب آنها مى‏افزايد.
تنها كسى از علم قرآن بهره‏مند مى‏گردد كه در برابر حق سر تسليم‏فرود آورد و فرمانبردار اوامر الهى باشد و واقعيّت را جستجو كندوپيشاپيش در صورت كشف حقيقت براى پيروى از آن آماده گردد.